Mặc dầu vậy, người nước ngoài lại mạnh về tư liệu
Nhưng ở Việt Nam bây chừ, sách kinh tế hầu như đều là sách dịch. Có những dòng sách “không ai hơn người Việt” “Riêng về văn hóa, văn chương và lịch sử Việt Nam thì không ai viết hơn được người Việt” - đó là khẳng định của bà Quách Thu Nguyệt, nguyên Giám đốc NXB Trẻ, thành viên Ban trực dự án Sách hay với TT&VH.
Sách ra từ năm 1999 (NXB Trẻ). Để khuyến khích tác giả trong nước, Alphabooks cũng từng xuất bản vài đầu sách kinh tế do người Việt viết, như Kiếm tiền trên mạng , Contact Center - Nghề dịch vụ khách hàng qua điện thoại… Điểm đặc trưng của sách kinh tế do người Việt viết là không tả những “triết lý kinh doanh cao siêu mà thiên về thực hành, mẹo mực trong kinh dinh.
Lý giải cho khó khăn của dòng sách khoa học, bà Nguyệt nói: “Sách khoa học thường là công trình cả đời của người nghiên cứu, mà chế độ nhuận bút lại quá thấp, chẳng thể bù đắp được công sức của họ”.
2 đầu sách kinh tế trong nước, đoạt giải Sách hay 2012 và 2011 Người Việt khó viết sách khoa học và kinh tế Khi còn làm ở NXB Trẻ, bà Quách Thu Nguyệt từng xây dựng “Tủ sách tri thức và thời đại” gồm các nhóm: khoa học xã hội, khoa học tự nhiên và khoa học kỹ thuật. Chính BTC giải cũng nhận: “Sách xuất bản đã lâu, nhưng đến với độc giả Việt Nam còn quá ít”.
Cùng đoạt giải ở hạng mục Nghiên cứu của giải Sách hay 2013 là cuốn Thần, người và đất Việt của tác giả trong nước Tạ Chí Đại Trường (được NXB Văn hóa thông tin in lại năm 2006). Đơn vị chuyên làm sách kinh tế như Alphabooks từng phát hành một số đầu sách dịch có tiếng vang như Quốc gia khởi nghiệp, Nền giáo dục của người giàu, bộ sách Vua bán sỉ, bộ sách 101 ý tưởn g, bộ sách sự thực về (làm giàu từ mạng xã hội, nghệ thuật đàm phán, khách hàng muốn mua gì)… Sách dịch, mặc dầu cập nhật các tri thức mới của thế giới, nhưng để áp dụng vào thực tiễn Việt Nam thì không dễ.
Theo bà Nguyệt, thường chỉ có sách văn học mới phổ thông, như Tốt tô chan bên cửa sổ, Chuyện nghề của Thủy (2013), Trăm năm cô đơn (2012), Nỗi buồn chiến tranh (2011). Về sách kinh tế - quản trị, có một thực tế khập khễnh Các nhà quản lý doanh nghiệp luôn khẳng định “phải tìm cách thích nghi với môi trường kinh dinh Việt Nam, chẳng thể áp dụng cứng nhắc tư duy nước ngoài” (như Nguyễn Cảnh Bình, Giám đốc Alphabooks, nói với các du học trò về nước trong một cuộc gặp).
Giải Sách hay 2013 cũng suy tôn một cuốn sách dịch về lịch sử Việt Nam, đó là Xứ Đàng Trong, lịch sử kinh tế - xã hội Việt Nam thế kỷ 17 và 18 của tác giả Li Tana, do Nguyễn Nghị dịch.
Một nguyên do khác là: tri thức của người Việt cũng có độ chênh so với thế giới, lại “bụt chùa nhà không thiêng”. Chính các mẹo mực này là nhu cầu của độc giả” - chị Nguyễn Việt Hà, đại diện Alphabooks cho biết.
Một phần do bản chất dân tộc, một phần do hệ thống giáo dục. Trong đó, chỉ có sách khoa học từng lớp là thành công, 2 nhóm sách còn lại, hoặc chưa có tác phẩm, hoặc không thể duy trì sau một vài cuốn. Kể cả những “cây đa cây đề” viết sách cũng không thành công bằng tác giả nước ngoài. Điều đó có nghĩa, tìm sách hay đã khó, nhưng sách hay mà phổ quát còn khó hơn.
Trong giải Sách hay 2012 và 2013, BTC còn không tìm được sách trong nước để trao giải cho mảng quản trị. Vì thế, mới chỉ có vài tác phẩm lẻ chứ chưa thực thụ có dòng sách kinh tế - quản trị có hệ thống của người Việt.
Mi Ly Thể thao & Văn hóa. Điều này gần như là dĩ nhiên, bởi về văn hóa, xem và tầng lớp thì thường người Việt hiểu rõ hơn, còn người nước ngoài cùng lắm là đóng góp vài góc nhìn mới lạ. Sách Việt mạnh về văn hóa và khoa học từng lớp, yếu về khoa học thiên nhiên.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét